تبلیغات
مطالب به روز آموزشی برای آموزگاران ودانش آموزان پایه ششم دبستان - مطالب ابر واشکافی َ
مطالب به روز آموزشی برای آموزگاران ودانش آموزان پایه ششم دبستان

منوی اصلی
درباره وبلاگ
موضوعات
پیوندهای روزانه
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
واشکافی حکایت «درخت علم»
چهارشنبه 8 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : ششم دبستانی ابراهیمی
شیخ خندید و بگفتش ای سلیم (منادا)                                 این درخت علم باشد ای علیم (منادا)    تعداد جمله: 5 تا
معنی: شیخ به او خندید و گفت: ای انسان ساده دل (احمق) این درختی که گفتم درخت علم و دانش است.
واژه: شیخ: پیرمرد، مرد بزرگوار، عالم
سلیم: سالم، بی عیب، کنایه از آدم ساده لوح و نادان
علیم: دانا، آگاه
آرایه: تشبیه علم و دانش به درخت

تو به صورت رفته ای ای بی خبر (منادا)                              زان ز شاخ معنی ای بی بار و بر (هستی)   تعداد جمله: 3 تا
معنی: ای انسان بی خبر، تو فقط به ظاهر کلام من توجه کرده ای به همین خاطر از شاخه ی معنی، بهره ای نبرده ای.
واژه: صورت: ظاهر
معنی: باطن
بار و بر: میوه و ثمر
آرایه: تشبیه معنی و باطن کلام به شاخه و تضاد یا طباق بین کلمه های صورت و معنی

گه درختش نام شد گاه آفتاب (نام شد)                              گاه بحرش نام شد، گاهی سحاب (نام شد)   تعداد جمله: 4 تا
معنی: علم و دانش را گاهی به درخت، آفتاب، دریا و ابر تشبیه می کنند و به این نام ها می خوانند.
واژه ها: بحر: دریا
سحاب: ابر
آرایه: تناسب بین کلمه های درخت، آفتاب، بحر و سحاب
تشبیه پوشیده و پنهان علم و دانش به درخت، آفتاب، بحر و سحاب

آن یکی کش صد هزار آثار خاست                                     کم ترین آثار او عمر بقاست   تعداد جمله: 2 تا
معنی: آن علم و دانشی که صد هزار اثر و سود دارد و کم ترین اثرش عمر جاودانه است.
واژه: کش: که از آن
خاست: برخاست، بلند شد.
بقا: جاودانی
صدهزار: عدد فراوانی و کثرت
 
آرایه: تضاد یا طباق بین کلمه های صدهزار و کم ترین
نهاد: صدهزار آثار، کم ترین آثار

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،
واشکافی حکایت « عمر گرانمایه »
چهارشنبه 8 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : ششم دبستانی ابراهیمی
دو برادر بودند که یکی خدمتگزار پادشاه بود و دیگری با زحمت و نیروی بازو روزی خود را در می آورد. یک بار برادر ثروتمند به برادر فقیر گفت: چرا خدمت پادشاه را نمی کنی تا از سختی و زحمت کار کردن رها شوی؟
برادر فقیر گفت: تو چرا کار نمی کنی تا از خواری و حقارت خدمت کردن رها شوی؟ زیرا افراد فرزانه گفته اند: اگر نان خود را بخوری و گوشه ای بنشینی از این که کمربندی از جنس طلا ببندی و خدمت دیگران را کنی بهتر است.

«به دست آهن تفته کردن خمیر                                به از دست بر سینه پیش امیر» (یک جمله)
معنی: آهن بسیار داغ و مذاب را با دست خمیر کنی بهتر از این است که در پیش پادشاه دست به سینه باشی و خدمت کنی.
تفته: بسیار داغ
دست بر سینه: حالت تعظیم کردن
آرایه: کنایه (دست بر سینه پیش کسی بودن کنایه از تعظیم و خدمت کردن است.)

«عمر گران مایه در این صرف شد                                 تا چه خورم صیف و چه پوشم شتا» (سه جمله)
معنی: عمر با ارزش من صرف این شد که در تابستان چه بخورم و در زمستان چه بپوشم؟
گران مایه: با ارزش
صیف: تابستان
شتا: زمستان
آرایه: تضاد (بین صیف و شتا)

«ای شکم خیره به نانی بساز                                 تا نکنی پشت به خدمت دوتا» (سه جمله)
معنی: ای شکم گستاخ به یک لقمه نان قانع باش تا مجبور نباشی در مقابل دیگران خم نشوی و تعظیم کنی.
خیره: گستاخ، لجباز
پشت: کمر
دوتا: خم
آرایه: کنایه (پشت به خدمت دوتا کردن کنایه از تعظیم کردن است.)

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،
واشکافی شعر (باران)
چهارشنبه 8 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : ششم دبستانی ابراهیمی
«خوشا آنان که الله یارشان بی                                به حمد و قل هو الله کارشان بی»
معنی: خوش به حال کسانی که خداوند یارشان بود و کار آن ها ذکر خداوند و مناجات با او بود.
واژه: خوشا: خوش به حالشان باشد.            بی: باشد
تعداد جمله: 3 جمله (2 فعل مخفف شده و 1 صوت) خوشا (خوش به حال آنها باشد) آنان که الله یارشان بود،به حمد و قل هو الله کارشان بود.
آرایه: تلمیح به سوره ی حمد و قل هو الله . . .
ترکیب اضافی: کارشان
نهاد: الله، کارشان


« خوشا آنان که دایم در نمازند                            بهشت جاودان بازارشان بی »
معنی: خوش به حال کسانی که همیشه در حال نماز هستند، کسانی که بهشت جاودان بازار آنهاست.
تعداد جمله: 3 جمله (2 فعل مخفف شده و یک صوت) خوشا (خوش به حال آنها باشد) آنان که دائم در نماز هستند و بهشت جاودان بازارشان بود.
نهاد: آنان، بهشت
ترکیب وصفی: بهشت جاودان                          ترکیب اضافی: بازارشان

شاعر: بابا طاهر                          قالب: دوبیتی
نایت اسکین
         « خداوندا به فریاد دلم رس                             کس بی کس تویی من مانده بی کس »
معنی: پروردگارا به فریاد دل من برس، زیرا تو یار کسانی هستی که یاوری ندارند و من تنها مانده ام.
تعداد جمله: 4 جمله (1 منادا، 2 فعل و 1 فعل مخفف شده) خداوندا (منادا) به فریاد دلم برس. کس بی کس تو هستی، من بی کس مانده ام.
ترکیب وصفی: کس بی کس
نهاد: تو (مصراع اول) . تو/ من (مصراع دوم)



« همه گویند طاهر کس نداره                           خدا یار منه چه حاجت کس »
معنی: همه می گویند: طاهر(شاعر) تنهاست و یاری ندارد و من هم می گویم: خدا یار من است و من به کسی نیاز ندارم.
تعداد جمله: 4 جمله (2 فعل، 1 فعل مخفف و 1 فعل حذف شده) همه گویند طاهر کس نداره، خدا یار من (است) چه حاجت کس (است)
نهاد: همه/ طاهر (مصراع اول) . خدا (مصراع دوم)
مفعول: کس/ چه حاجت
شاعر: بابا طاهر                   قالب: دوبیتی
نایت اسکین

                                                                 « ای نام تو روییده به گلدان لبم                     در مرحمت تو غوطه ور روز و شبم »
معنی: ای خدایی که نام تو همیشه بر لبان من است و من در دریای لطف و مهربانی تو همیشه شناور هستم.
واژه: مرحمت: لطف و مهربانی                      غوطه ور: شناور           
تعداد جمله: 3 جمله (1 منادای محذوف، 1 فعل و 1 فعل مخفف) ای (خدایی که) نام تو به گلدان لبم روییده است، در مرحمت تو روز و ب غوطه ور هستم.
آرایه: 2 تشبیه 1. تشبیه لب به گلدان                 2. تشبیه لطف و مهربانی خداوند به دریا            تضاد: روز و شب
ترکیب اضافی: گلدان لب/ لبم/ شبم
فعل ماضی: روییده (روییده است)                         نهاد: نام تو


« در خاک طلب، بذر دعا کاشته ام                          باران اجابت تو را می طلبم »
معنی: دعا را مانند دانه ای در خاک طلب تو کاشته ام و به امید بارش باران اجابت تو هستم.
واژه: طلب: خواستن، خواهش            اجابت: جواب دادن، پاسخ دادن
تعداد جمله: 2 جمله (2 فعل) در خاک طلب بذر دعا کاشته ام و باران اجابت تو را می طلبم.
آرایه: 3 تشبیه: تشبیه طلب به خاک، دعا به بذر و اجابت به باران        تناسب: بین کلمه های خاک، بذر و باران           
مفعول: بذر دعا، باران اجابت تو
نهاد: در هر دو مصراع "من " محذوف است.
ترکیب اضافی: خاک طلب/ بذر دعا/ باران اجابت/ اجابت تو/ نام تو          
شاعر: سید حسن حسینی              قالب شعر: رباعی
نایت اسکین
« اگر آن سبز قامت رو نماید                 در باغ خدا را می گشاید »
معنی: اگر آن کسی که قامت سبزی دارد (امام زمان عج . . .) به سوی ما بیاید، در باغ خداوند (بهشت) را به روی ما باز می کند.
واژه: قامت: قد و بالا                      رو نماید: چهره نشان دهد.
فعل ها: نماید (مضارع). می گشاید (مضارع)
نهاد: سبز قامت
مفعول: رو (مصراع اول)        در (مصراع دوم)            
تعداد جمله: 2 جمله (2 فعل) اگر آن سبز قامت رو نماید، در باغ خدا را می گشاید.
آرایه: تلمیح به ظهور امام زمان (عج الله)
ترکیب اضافی: در باغ/ باغ خدا               

« تنم را فرش کردم تا بتازد                        دلم را نذر کردم تا بیاید »
معنی: تن خودم را مانند فرشی پهن کردم تا تاخت و تاز کند و حتی دلم را نذرش کردم تا بیاید.
واژه: نذر: شرط و پیمان، آنچه شخص بر خود واجب گرداند که در راه خدا بدهد یا به جا بیاورد.
تعداد جمله: 4 جمله (4 فعل) تنم را فرش کردم تا بتازد، دلم را نذر کردم تا بیاید.
آرایه: فرش کردن تن و نذر کردن دل کنایه از آماده و مهیا شدن است.                   تشبیه: تن به فرش
ترکیب اضافی: تنم/ دلم
فعل: کردم (ماضی). بتازد (مضارع). کردم (ماضی). بیاید (مضارع)
مفعول: تنم (مصراع اول)            دلم (مصراع دوم)
شاعر: مصطفی علی پور                      قالب شعر: دو بیتی


نایت اسکین
بیشتر بدانیم . . .

راه تشخیص رباعی و دوبیتی: رباعی یعنی شعری که از چهار مصراع درست شده باشد و دوبیتی یعنی شعری که از دو بیت تشکیل شده است وهر دو نوع شعر از لحاظ قافیه و نحوه ی قرار گرفتن آن یکسان هست و از لحاظ ظاهر هیچ فرقی ندارند و تنها فرقی که وجود دارد یکی وزن هست که  رباعی وزن خاصی دارد یعنی بر وزن ( لا حول ولا قوه الا بالله ) و از نظر وزن عروضی ( مفعولُ مفاعلن مفاعیلن فع) یا با ختلاف جزئی در وزن .

اسم صوت: اسم صوت اسم مرکبی است که از صداهای طبیعی گرفته شده است . و بیان کننده صدای خاص انسان یا حیوان و یا به هم خوردن اشیا و . . . است .

مانند : قاه قاه ، قار قار ، کیش کیش ، میو میو ، بع بع ، واق واق ، جیک جیک ، تیک تاک ، شالاپ شولوپ ، ترق و توروق .

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،
واشکافی درس « ز ورزش میاسای »
چهارشنبه 8 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : ششم دبستانی ابراهیمی
قالب شعر: قصیده
قَصیده یک قالب شعر فارسی است که معمولاً بسیار بلند (بیشتر از ۱۴ بیت) است و موضوع آن بیشترمدح، سوگواری، بزم، وصف طبیعت و موعظه سروده می‌شود. در این نوع شعر مصراع اول با مصراع‌های زوج هم قافیه است. تفاوت قصیده با قالبِ غزل در تعداد ابیات و موضوع شعر است.

مفهوم اخلاقی شعر: انسان تا زمانی که کار و کوشش می کند با ارزش و والا است و تن پروری و کسالت سبب خواری و حقارت می شود.
 
 «تن زنده والا به ورزندگی است                              که ورزندگی مایه ی زندگی است» (دو جمله)

معنی: بدن انسان زنده با ورزش کردن ارزشمند است، زیرا که ورزش کردن باعث زندگی و زنده بودن است.

والا: بلند مرتبه، شریف
ورزندگی: تلاش و کوشش کردن، ورزش کردن
مایه: سرمایه

«به سختی دهد مرد آزاده تن                            که پایان تن پروری بندگی است» (دوجمله)

معنی: انسان رها و آزاده تن خود را به سختی می اندازد و تلاش می کند، زیرا پایان تن پرور بودن و کسالت بندگی و خواری است.

آزاده: اصیل، نجیب
تن پروری: تنبلی، کسالت

آرایه: کنایه، تن به سختی دادن کنای از پذیرفتن سختی ها است.

«کسی کو توانا شد و تندرست                    خرد را به مغزش فروزندگی است» (دو جمله)

معنی: کسی که توانا و تندرست باشد، عقل و خرد فروزان و روشنی دارد. (عقل سالم در بدن سالم است.)

خرد: عقل
فروزندگی: درخشش و روشنی

«ز ورزش میاسای و کوشنده باش                  که بنیاد گیتی به کوشندگی است» (سه جمله)

معنی: (ای انسان) نسبت به ورزش بی تفاوت نباش، ورزش کن و تلاش کن زیرا اساس و بنیاد هستی فقط با تلاش و کوشش محکم است.

بنیاد: پایه و اساس
کوشندگی: تلاش و کوشش
گیتی: دنیا، هستی
«نیاکانت را ورزش آن مایه داد                     که شهنامه ز ایشان به تابندگی است» (دوجمله)

معنی: اجداد و بزرگان تو با ورزش (تلاش و کوشش) به جایگاهی رسیدند که امروز نام آن ها باعث روشنایی و درخشندگی شاهنامه ها شده است.

نیاکان: اجداد، پدران
تابندگی: درخشش

«تو نیز از نیاکان بیاموز کار                      اگر در سرت شور سرزندگی است» (دو جمله)

معنی: اگر در سر تو شور و شوق زندگی کردن است. تو هم از اجداد خود این کار را بیاموز. (ورزش را رها مکن)

شور: اشتیاق

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،
قالب شعر: مثنوی
«به گیتی، به از راستی، پیشه نیست                         ز کژی بتر، هیچ اندیشه نیست» 2 جمله
معنی: در جهان اندیشه و فکری مهم تر از راستی وجود ندارد و هیچ فکر و اندیشه ای بدتر از ناراستی نیست.
قافیه: پیشه و اندیشه
ز: مخفف از              گیتی: جهان                پیشه: حرفه، شغل، کار             کژی: خلاف، ناراستی               بتر: بدتر
نهاد: پیشه، اندیشه
آرایه: تضاد (راستی و کژی)

«سخن گفتن کژ ز بیچارگی است                    به بیچارگان بر، بباید گریست» 2 جمله
معنی: دروغ گفتن و کج حرف زدن از بدبختی انسان است و به حال انسان های بدبخت و بیچاره باید گریه کرد.
قافیه: است و گریست
کژ: کج، دروغ         سخن گفتن کژ: سخن خطا و اشتباه
ترکیب وصفی و نهاد: سخن گفتن کژ             
به بیچارگان بر: دو حرف اضافه برای یک متمم است.
بباید گریست: از آن نوع فعل هایی است که نهاد آن هرکس می تواند باشد.

«هر آن کو که گردد به گرد دروغ                     ستم کاره خوانیمش و بی فروغ» 2 جمله
معنی: هر کسی که به دنبال سخن دروغ است را باید ستمکار و تاریک خواند.
قافیه: دروغ و بی فروغ
کو: که او              فروغ: روشنایی                 بی فروغ: بی نور                   
نهاد: هر آن کو (مصراع اول)، ما (مصراع دوم)                 ترکیب اضافی: گرد دروغ                     مفعول: «ش» در خوانیمش
آرایه: تناسب (دروغ،ستمکاره،بی فروغ)           کنایه (به گرد دروغ کنایه از دروغ گفتن)

«همه راستی کن که از راستی                      نیاید به کار اندرون، کاستی» 2 جمله
معنی: فقط به دنبال راستگویی باش زیرا کسی که راستگو است هیچگاه در کارها کم نمی گذارد و کارش درست است.
قافیه: راستی و کاستی
اندرون: داخل             به کار اندرون: در کار              کاستی: کمی   
مفعول: راستی             نهاد: تو، کاستی                   قید: همه (همیشه)                  
آرایه: تضاد (راستی و کاستی)

«هر آن کس که با تو نگوید درست                    چنان دان که او دشمن جان توست» 3 جمله
معنی: هرکسی با تو حرف راست نگوید بدان که دوست تو نیست و دشمن جان تو است.
قافیه: درست و توست
قید: چنان              ترکیب اضافی: دشمن جان                نهاد: هر آن کس، تو (جمله دوم)، او (جمله سوم)
مفعول: درست، که او دشمن جان توست (برای دان)
فعل: نگوید (مضارع)، دان، است (مضارع)

«گشاده است بر ما در راستی              چه کوبیم خیره، سر کاستی؟» 2 جمله
معنی: در راستگویی همیشه بر ما باز است، پس چرا بیهوده به دنبال دروغگویی و بدی باشیم.
قافیه: راستی و کاستی
خیره: بیهوده،گستاخ، بی پروا                گشاده: باز
نهاد: در راستی             مفعول: در کاستی               حرف اضافه: بر                    متمم: ما                      
آرایه: کنایه (در راستی را خیره کوبیدن کنایه از دروغ گفتن) 

«مکن دوستی با دروغ آزمای              همان نیز با مرد ناپاک رای (دوستی مکن)» 2 جمله
معنی: با انسان دروغگو دوستی نکن، همچنین با انسانی که اندیشه و فکر و باطل کثیفی دارد.
قافیه: دروغ آزمای و ناپاک رای
دروغ آزمای: دروغگو           ناپاک رای: کسی که اندیشه ی بد در سر دارد.
نهاد: تو           ترکیب وصفی: مرد ناپاک رای           مفعول: دوستی             واژه های غیر ساده: ناپاک رای، دروغ آزمای، دوستی

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،
وا شکافی (( ای وطن))
پنجشنبه 20 اسفند 1394 :: نویسنده : ششم دبستانی ابراهیمی
ما که اطفال این دبستانیم                  همه از خاک پاک ایرانیم  2 جمله (دو فعل مخفف)
معنی: ما که کودکان این دبستان هستیم، همگی فرزندان خاک پاک کشور ایرانیم.
اطفال: جمع مکسر طفل، بچه ها، کودکان

 همه با هم برادر وطنیم                     مهربان همچو جسم با جانیم   2 جمله (دو فعل مخفف)
معنی: همگی مثل برادران هم وطن هستیم و همانطور که جسم و جان با هم مهربان هستند، ما هم با هم مهربان هستیم.
جسم: بدن، پیکر
جان: روح و روان
آرایه: تشبیه مهربانی برادران هم وطن به مهربانی جسم و جان و تضاد بین کلمه های جسم و جان

اشرف و انجب تمام ملل (هستیم)                یادگار قدیم دورانیم 2 جمله (یک فعل مخفف و یک فعل حذف شده)
معنی: ما شریف ترین و نجیب ترین ملت در میان ملت ها هستیم و یادگاری از دوران قدیم هستیم.
اشرف: شریف تر
انجب: نجیب تر

وطن ما به جای مادر ماست               مادر خویش را نگهبانیم  2 جمله (یک فعل و یک فعل مخفف)
معنی: وطن مثل مادر ماست، ما نیز از مادر خود (وطن) نگهبانی و محافظت می کنیم.
آرایه: تشبیه وطن به مادر

شکر داریم کز طفولیت                  درس حب الوطن همی خوانیم 2 جمله (2 فعل)
معنی: خدا را شکر می کنیم که از دوران بچگی درس عشق و دوستی وطن را می خوانیم.
طفولیت: بچگی
حب الوطن: دوست داشتن وطن
آرایه: تلمیح به حدیث پیامبر(ص): حب الوطن من الایمان (دوست داشتن وطن، نشانه ی ایمان است.)

چون که حب وطن ز ایمان است                  ما یقینا ز اهل ایمانیم 2 جمله (یک فعل و یک فعل مخفف)
معنی: از آن جایی که دوست داشتن وطن نشانه ی ایمان است، پس ما به یقین همگی مومن هستیم. ( اشاره به حدیث نبوی: حب الوطن من الایمان، دوستی وطن نشانه ی ایمان است.)
آرایه: تلمیح

گر رسد دشمنی برای وطن                   جان و دل رایگان بیفشانیم 2 جمله (دو فعل)
معنی: اگر دشمنی برای وطن ما برسد،جان و دل خود را برای دفاع از وطن از وطن به رایگان فدا می کنیم.

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،
وا شکافی (( میوه هتر))
پنجشنبه 20 اسفند 1394 :: نویسنده : ششم دبستانی ابراهیمی
«آن قصه شنیدید که در باغ یکی روز                      از جور تبر زار بنالید سپیدار»   2 جمله خبری و پرسشی
آن قصه ← مفعول
شنیدید ← ماضی
که ← حرف ربط
در← حرف اضافه
باغ← متمم
یکی روز← قید زمان
از ← حرف اضافه ، تبر متمم
زار ← قید حالت
بنالید ← فعل ماضی
سپیدار ← نهاد
آرایه: تشخیص

«کز من نه دگر بیخ و بنی ماند و نه شاخی                از تیشه ی هیزم شکن و اره ی نجار»   2 جمله (کلمه "نه" فعل منفی میشود)

کز (که از) ← حرف اضافه
من ← متمم
دگر ← قید
بیخ و بن،(و) ← حرف عطف
ماند و ← حرف ربط (نه شاخی) (ماند ← فعل حذفی)
تیشه ی هیزم شکن ← ترکیب اضافی
اره نجار ← ترکیب اضافی
از ← حرف اضافه
(تیشه ی هیزم شکن و اره نجار )← متمم
آرایه: تناسب و تشخیص

«گفتش تبر آهسته که جرم تو همین بس               کاین موسم حاصل بود و نیست تورا بار»  4 جمله

گفتش ← به او گفت (ش ←متمم)
آهسته← قید
که ← حرف ربط
جرم تو همین بس ← مفعول(فعل حذفی است
که این ← مسندالیه
موسم ← مسند
بود -نیست ← فعل اسنادی یا ربطی درضمن مضارع هستتد
تورا (در اینجا را ← به معنی برای حرف اضافه تو ← متمم
آرایه: تشخیص

«تا شام نیفتاد صدای تبر از گوش                 شد توده در آن باغ سحر هیمه ی بسیار» 2 جمله
تا ← حرف اضافه
شام ← متمم، قید زمان
صدای تبر ← نهاد
از ← حرف اضافه
گوش ← متمم
شد ← فعل اسنادی
توده ← مسند
در ← اضافه
آن باغ ← متمم،قید مکان
سحر ← قید
هیمه ← نهاد
بسیار ← صفت
آرایه: تضاد و کنایه
(صدا از گوش افتادن کنایه از قطع شدن صدا)

«دهقان چو تنور خود از این هیمه برافروخت               بگریست سپیدار و چنین گفت دگربار» 3 جمله
دهقان ← نهاد
چو ← در اینجا به معنی وقتی که
تنو ر ← قید
تنور خود ← مفعول
از این ← حرف اضافه
هیمه ← مفعول
برافروخت به معنی افسوس ، آخ ← فعل پیشوندی (ماضی-سوم شخص مفرد)   3جمله
بگریست ← ماضی
سپیدار ← نهاد
و← حرف ربط
چنین ← قید
دگر بار ← قید
آرایه: تشخیص

«آوخ که شدم هیزم و آتشگر گیتی                     اندام مرا سوخت چنین ز آتش ادبار»  3 جمله

آوخ ← اصوات
که ← ربط
شدم ← فعل اسنادی
هیزم ← مسند
و ← ربط
آتشگر گیتی ← نهاد
اندام مرا ← مفعول
سوخت ← به معنی سوزان
چنین ← قید
زآتش ادبار ← حرف اضافه ،متمم(اضافه تشبیهی)

آتش ← مشبه به، ادبار ←مشبه
آتشگر ←مشبه به، گیتی ←مشبه

آرایه: تشبیه، تناسب

«خندید برو شعله که از دست که نالی                    ناچیزی تو کرد بدین گونه تورا خوار»  3جمله
بروشعله ← نهاد
از دست ← اضافه ←متمم
که نالی ← قید پرسشی
ناچیزی تو ← نهاد
تو را (تو مفعول)
خوار (خوار کرد ← (فعل حذفی)
آرایه: تشخیص
فعل می نالی مضارع است

«آن شاخ که سر برکشد و میوه نیارد              فرجام به جز سوختنش نیست سزاوار»  3جمله

آن شاخ ← نهاد
سر بر کشد ←فعل
میوه ←مفعول
فرجام ←قید
به جز ←اضافه
سوختنش ←متمم
است ←فعل اسنادی
سزاوار ←مسند
آرایه: کنایه

«جز دانش و حکمت نبود میوه ی انسان                ای میوه فروش هنر این دکه و بازار»   3جمله
میوه انسان ← نهاد
میوه فروش ← منادا
آرایه: تناسب
 

میوه ی انسان (علم و دانش که نتیجه موفقیت انسان)
دکه وبازار (محل آشکار شدن علم و هنر)

«از گفته ی ناکرده و بیهوده چه حاصل                کردار نکو کن که نه سودی است ز گفتار»  3 جمله
از ← حرف اضافه
گفته ناکرده ← متمم
چه حاصل ← قید پرسشی
فعل حذفی (شود)
کردار ← صفت
نکو کن ← امری

« آسان گذرد گر شب و روز و مه و سالت        روز عمل و مزد بود کار تو دشوار»  2جمله

شب و روز و مه و سالت ← نهاد (در اینحا کلمه "و" عطف)
روز عمل و مزد ← قید
بود ← اسنادی
کار تو ← نهاد
دشوار ← مسند
آرایه: تناسب، تضاد،تلمیح (روز قیامت)

نوع مطلب : فارسی ششم دبستان، 
برچسب ها : واشکافی،

 

 



نویسندگان
مطالب اخیر
آرشیو وبلاگ
نظرسنجی
لینک دوستان
برچسب ها